جستجو

۱۴ نشانه بروز فاشیسم؛

۱۴ نشانه بروز فاشیسم؛

“یکی از اساسی‌ترین کاراکترهای فاشیسم تاریخی،‌ سوءاستفاده از نارضایتی طبقه متوسط و آن طبقه‌ای است که از فشار اقتصادی رنج می‌برد یا از کلاس سیاسی ناخرسند است یا از ناحیه طبقات پایین‌تر جامعه احساس ترس می‌کند”.

اشاره: بخشی از یادداشتی را می خوانید که ۱۴ نشانه فاشیسم را، چه آمریکایی یا اروپایی یا آسیایی و خاورمیانه ای، معرفی می کند. درخشان ترین این نشانه ها از نگاه اهل قلم و کتاب و آموزش، آخری است که به تعمد در “فقر زبانی” اشاره می کند. گرچه در نشانه های دیگر هم می بینیم که تفاوت و تفکر انتقادی طرد می شود. از نکته های جالب دیگر این فهرست پیوند فاشیسم با طبقه متوسط است. به این ترتیب از دید اومبراتو اکو این طبقه همواره در معرض خطر درافتادن به دامن فاشیسم است:

١- گروه حامیان سنت.: “به هر جزیی از یک جنبش فاشیسم نگاه کنید، بزرگترین متفکران آن جریان سنت‌گرا بوده‌اند. ژن نازیسم با سنت‌گرایان، تلفیق‌گرایان و عوامل الوهی، اسطوره‌ای‌، خدایی بارآورده و بزرگ شده است”.

٢- دافعه نسبت به مدرنیسم: “از عصر خِرَد و روشنگری، به عنوان نشانه‌های فساد نوین یاد می‌شود. از این دیدگاه، فاشیسم ابدی* را می‌توان معادل بی‌منطق‌گرایی دانست”.

٣- گروه خواهان فعالیت، فقط برای فعال بودن: “هرگونه عمل‌گرایی در نوع خود خوب است، اما باید پیش یا بدون هرگونه واکنش قبلی انجام شود. هرگونه تفکر، مانند قطع عضو است”.

٤- هرگونه مخالفت به معنای خیانت است: “روحیه انتقادی باعث تفاوت گذاشتن می‌شود و هرگونه جدا سازی معادل مدرنیسم است. در فرهنگ مدرن، جامعه علمی هرگونه مخالفت را ستایش می‌کند چرا که تنها راه برای بهبود دانش است”.

٥- ترس از تفاوت: “نخستین جاذبه جنبش فاشیسم یا جنبش شبه‌فاشیسم مخالفت با خارجی‌ها است. از این نظر فاشیسم ابدی مساوی نژادپرستی است”.

٦- بهره‌گیری از نارضایتی اجتماعی: “یکی از اساسی‌ترین کاراکترهای فاشیسم تاریخی،‌ سوءاستفاده از نارضایتی طبقه متوسط و آن طبقه‌ای است که از فشار اقتصادی رنج می‌برد یا از کلاس سیاسی ناخرسند است یا از ناحیه طبقات پایین‌تر جامعه احساس ترس می‌کند”.

٧- وسواس افراطی به نقشه (دشمن): “طرفداران باید همیشه حس کنند تحت محاصره هستند. بهترین راه برای حل نقشه، توسل به هراس از بیگانگان است”.

٨- “دشمن” هم ضعیف است هم قدرتمند: “با تغییر مداوم مبنای مباحثه، دشمنان، همیشه، هم خیلی قدرتمند هستند و هم خیلی ضعیف”.

٩- صلح‌گرایی مانند قاچاق با دشمنان است: “برای فاشیسم ابدی، هیچ تلاشی برای زندگی وجود ندارد؛ زندگی می‌کنیم که همیشه در جنجال و کشمکش باشیم”.

١٠- تحقیر فقط مال ضعفا است: “توجه به نخبگان نمونه بارز هرگونه ایدئولوژی ارتجاعی (واپس‌گرایانه) است”.

١١- هرکسی آموزش داده می‌شود که یک قهرمان باشد: “در ایدئولوژی فاشیسم ابدی، قهرمان‌سازی امری رایج است. گروه حامیان قهرمان‌گرایی ارتباط مستقیمی با گروه حامیان مرگ دارد”.

١٢- مرد-برتری و تسلیحات: “مردبرتری همان نفرت از زنان و نبود مدارا و محکوم کردن عادات سکسی در شکل همجنس‌گرایی یا پاکدامنی و پرهیزگاری است”.

١٣- پوپولیسم انتخابی: “در آینده ما پوپولیسم تلویزیونی یا اینترنتی وجود دارد که در آن، واکنش احساسی انتخابی برخی از شهروندان را می‌توان به عنوان صدای ملت معرفی کرد”.

١٤- فاشیسم ابدی به زبانی جدید** سخن می‌گوید. «همه کتاب‌های درسی نازیسم یا فاشیسم با نوعی زبان مبتذل نوشته می‌شوند که واژگانی محدود و ساختاری ابتدایی دارد تا (قدرت زبانی رشد نکند و…) جلوی هرگونه پرسشگری انتقادی و پیچیده را بگیرند.»

 

پی نوشت:
لازم است در نظر داشته‌ باشید که اکو، فاشیسم را به عنوان جنبشی ابدی می‌بیند و نه چیزی که در تاریخ بوده و تمام شده است.
*(Ur-Fascism)
**(Newspeak)